START arrow PUBLIKACJE arrow PODKARPACKIE JUDAICA
PODKARPACKIE JUDAICA Drukuj Poleć znajomemu


Muzeum Regionalne PTTK w Brzozowie
Brzozów 1993

Tak się zdarzyło, że w dzieciństwie mieszkałem nieopodal ruiny rymanowskiej synagogi. W dwadzieścia lat później w innej synagodze, w Lesku, zakładałem galerię sztuki. Kiedy przemierzałem Bieszczady wzdłuż i wszerz w poszukiwaniu śladów przeszłości, to właśnie na cmentarzach - także żydowskich, na swój sposób uczyłem się, czym jest dramat człowieka, któremu zakręty historii odebrały prawo do życia we własnej ojcowiźnie. Tym szczególniej w centrum moich zainteresowań znalazła się historia Żydów, którzy przetrwali dwa tysiące lat w wielu państwach bez własnego państwa, których religia ustrzegła przed asymilacją, czyli wchłonięciem przez inne narody.

Holocaust, największa zbrodnia w czasach nowożytnych na narodzie żydowskim, zburzył wielowiekową strukturę społeczną galicyjskich miasteczek. Nagle odeszła z nich społeczność żydowska. Wpierw zacząłem zbierać materiały o bieszczadzkich Żydach, ale w konsekwencji przygotowana publikacja objęła swoim zasięgiem całe geograficzne Podkarpacie.

Moim celem było przeprowadzić Czytelnika przez miejscowości, w których mieszkało powyżej stu Izraelitów, i po miejscach zagłady Żydów na Podkarpaciu. Ten swoistego rodzaju przewodnik spotkał się z dużym zainteresowaniem. Adam Dylewski w książce "Śladami Żydów polskich", wydanej przez wydawnictwo PASCAL, napisał o "Podkarpackich judaicach": Podstawowa praca o pamiątkach żydowskich na wąsko rozumianym Podkarpaciu (głównie w dawnym województwie krośnieńskim). Drobiazgowe opisy nawet najmniejszych wiosek, rzadkie zdjęcia. Książka w żadnym razie nie pretenduje do miana pracy naukowej; jest raczej przewodnikiem po podkarpackiej historii Żydów i zabytkach kultury żydowskiej na tym terenie.

Książka ukazała się w wersji polsko- i angielskojęzycznej w nakładzie 3 tysięcy egzemplarzy. Nakład wyczerpany. Wznowienie nie jest przewidywane.


 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »